Doç. Dr. Hüsnü AYDIN; Genel Cerrahi, Cerrahi Onkoloji ve Endokrin Cerrahisi alanlarında, paratiroid bezlerinin hastalıklarının değerlendirilmesi, cerrahi gereksinimin belirlenmesi ve uygun hastalarda cerrahi tedavisinin uygulanması ile ilgilenmektedir.
Paratiroid bezleri, boyunda tiroid bezinin arka kısmında bulunan ve kandaki kalsiyum dengesinin düzenlenmesinde önemli rol oynayan küçük bezlerdir. Bu bezlerin fazla veya yetersiz çalışması; kalsiyum seviyelerinde bozulma, kemik kaybı, böbrek taşı, kas güçsüzlüğü ve farklı metabolik sorunlara yol açabilir.
Paratiroid hastalıklarında doğru yaklaşım, yalnızca PTH değerine bakmak değil; kalsiyum, fosfor, D vitamini, böbrek fonksiyonları, kemik yoğunluğu ve görüntüleme sonuçlarını birlikte değerlendirmektir.
Doç. Dr. Hüsnü AYDIN’ın Paratiroid Hastalıkları Tedavi Alanları
alanlarında hastaların değerlendirilmesi ve cerrahi tedavi planlaması ile ilgilenmektedir.
Primer Hiperparatiroidizm
Primer hiperparatiroidizm, paratiroid bezlerinden bir veya birkaçının gereğinden fazla PTH üretmesi sonucu ortaya çıkar.
Bu durumda kandaki kalsiyum seviyesi yükselirken kemikler ve böbrekler zaman içerisinde etkilenebilir.
Doç. Dr. Hüsnü AYDIN, primer hiperparatiroidizm tanısı alan hastalarda cerrahi gereksinimin değerlendirilmesi ve uygun hastalarda paratiroid ameliyatının planlanması ile ilgilenmektedir.
Cerrahi özellikle;
Belirgin kalsiyum yüksekliği,
Böbrek taşı,
Osteoporoz,
Kemik kırığı,
Böbrek fonksiyonlarında bozulma,
Belirgin idrar kalsiyum yüksekliği,
Genç yaşta hastalık saptanması
gibi durumlarda gündeme gelebilir.
Paratiroid Adenomu
Primer hiperparatiroidizmin en sık nedenlerinden biri paratiroid adenomudur.
Paratiroid adenomu, genellikle tek bir bezde gelişen iyi huylu bir oluşumdur ve fazla miktarda PTH salgılanmasına yol açabilir.
Doç. Dr. Hüsnü AYDIN, paratiroid adenomu bulunan hastaların ameliyat öncesi değerlendirilmesi ve cerrahi tedavisini gerçekleştirmektedir.
Uygun hastalarda cerrahi yalnızca hastalıklı paratiroid bezinin çıkarılmasına yönelik planlanabilir.
Paratiroid Hiperplazisi
Bazı hastalarda tek bir bez yerine birden fazla paratiroid bezi büyüyebilir ve fazla çalışabilir.
Bu duruma paratiroid hiperplazisi adı verilir.
Paratiroid hiperplazisinde cerrahi yaklaşım, tek bez adenomuna göre farklı olabilir.
Birden fazla bezin değerlendirilmesi ve ameliyat sırasında hangi bezlerin çıkarılacağı, hastalığın türüne göre planlanır.
Sekonder Hiperparatiroidizm
Sekonder hiperparatiroidizm, paratiroid bezlerinin başka bir sağlık problemine yanıt olarak fazla çalışmasıdır.
En sık nedenler arasında;
Kronik böbrek hastalığı,
D vitamini eksikliği,
Kalsiyum emilim bozuklukları
yer alır.
Bu hastalarda ilk tedavi genellikle altta yatan nedenin düzeltilmesine yöneliktir.
Ancak özellikle ileri evre böbrek hastalığında, medikal tedaviye rağmen PTH çok yüksek kalırsa ve komplikasyonlar gelişirse cerrahi tedavi gündeme gelebilir.
Doç. Dr. Hüsnü AYDIN, cerrahi gerektiren sekonder hiperparatiroidizm hastalarının değerlendirilmesi ve paratiroid cerrahisinin planlanması ile ilgilenmektedir.
Tersiyer Hiperparatiroidizm
Uzun süre devam eden sekonder hiperparatiroidizm sonucunda paratiroid bezleri zamanla kontrolsüz ve bağımsız çalışmaya başlayabilir.
Bu tabloya tersiyer hiperparatiroidizm denir.
Özellikle uzun süreli böbrek hastalığı veya böbrek nakli sonrası bazı hastalarda görülebilir.
Bu durumda paratiroid bezleri aşırı PTH üretmeye devam eder ve kalsiyum seviyesi de yükselebilir.
Cerrahi tedavi gerekli hastalarda paratiroid bezlerinin kapsamlı şekilde değerlendirilmesi gerekir.
Paratiroid Kanseri
Paratiroid kanseri oldukça nadir görülür.
Ancak çok yüksek kalsiyum değerleri, belirgin PTH yüksekliği veya boyunda şüpheli kitle gibi durumlarda paratiroid kanseri açısından değerlendirme gerekebilir.
Doç. Dr. Hüsnü AYDIN, paratiroid kanseri veya kanser şüphesi bulunan hastaların cerrahi değerlendirilmesi ve tedavi planlaması ile ilgilenmektedir.
Cerrahinin kapsamı tümörün boyutu, çevre dokularla ilişkisi ve hastalığın yaygınlığına göre belirlenir.
Paratiroid Hastalıkları Hangi Şikâyetlere Neden Olabilir?
Paratiroid hastalıklarının belirtileri kişiden kişiye değişebilir.
Özellikle hiperparatiroidizmde;
Halsizlik
Kas güçsüzlüğü
Kemik ve eklem ağrıları
Osteoporoz
Tekrarlayan böbrek taşı
Fazla susama
Sık idrara çıkma
Kabızlık
Konsantrasyon güçlüğü
gibi şikâyetler görülebilir.
Bazı hastalarda ise hiçbir belirgin şikâyet olmayabilir ve hastalık rutin kan tahlillerinde yüksek kalsiyum saptanmasıyla fark edilir.
Gerekli hastalarda kemik mineral yoğunluğu ölçümü ve böbrek görüntülemeleri de yapılabilir.
Paratiroid Ultrasonu Tanı Koyar mı?
Paratiroid hastalığının tanısı yalnızca ultrasonografi ile konulmaz.
Tanının temelini laboratuvar sonuçları oluşturur.
Ultrasonografi ve diğer görüntüleme yöntemleri daha çok ameliyat planlanan hastalarda fazla çalışan paratiroid bezinin yerini belirlemek amacıyla kullanılır.
Bu nedenle görüntülemede bezin görülmemesi hastalığın olmadığı anlamına gelmez.
Paratiroid Sintigrafisi Ne İçin Yapılır?
Paratiroid sintigrafisi, fazla çalışan bezin yerini belirlemeye yardımcı olan görüntüleme yöntemlerinden biridir.
Özellikle cerrahi planlanan hastalarda ultrasonografi ile birlikte kullanılabilir.
Bazı paratiroid bezleri normal anatomik konumlarından farklı yerlerde bulunabilir. Bu nedenle ameliyat öncesinde yerleşimin belirlenmesi cerrahi planlamayı kolaylaştırabilir.
Paratiroid Ameliyatı Ne Zaman Gerekir?
Her PTH yüksekliği ameliyat gerektirmez.
Cerrahi özellikle primer hiperparatiroidizmde ve bazı ileri sekonder veya tersiyer hiperparatiroidizm vakalarında değerlendirilir.
Ameliyat kararı;
Kalsiyum seviyesi,
Böbrek taşı varlığı,
Kemik mineral yoğunluğu,
Böbrek fonksiyonları,
Hastanın yaşı,
Hastalığın neden olduğu şikâyetler
birlikte değerlendirilerek verilir.
Paratiroid Cerrahisi
Paratiroid ameliyatları Doç. Dr. Hüsnü AYDIN’ın Endokrin Cerrahisi alanındaki başlıca cerrahi tedavi uygulamalarındandır.
Cerrahinin amacı fazla çalışan paratiroid bezini veya bezlerini belirlemek ve gerekli olan bezleri çıkarmaktır.
Tek bir adenom bulunan hastada yalnızca hastalıklı bez çıkarılabilir.
Birden fazla bezin etkilendiği hastalarda ise daha geniş bir cerrahi yaklaşım gerekebilir.
Paratiroid Ameliyatında Kişiye Özel Yaklaşım
Her paratiroid hastasında aynı ameliyat uygulanmaz.
Cerrahinin kapsamı;
Hastalığın primer, sekonder veya tersiyer olması,
Tek bez veya çoklu bez hastalığı bulunması,
Görüntüleme sonuçları,
Daha önce ameliyat geçirilmiş olması,
Hastanın böbrek ve kemik durumu
gibi faktörlere göre belirlenir.
Doç. Dr. Hüsnü AYDIN tarafından cerrahi planlama yapılırken hedef, hastalığa uygun kapsamda paratiroid cerrahisi uygulamak ve gereksiz cerrahiden kaçınmaktır.
Daha önce paratiroid ameliyatı geçirmiş bazı hastalarda PTH ve kalsiyum yüksekliği devam edebilir veya ilerleyen yıllarda yeniden ortaya çıkabilir.
Bu durumlarda tekrar cerrahi planlamak ilk ameliyata göre daha ayrıntılı değerlendirme gerektirir.
Önceki ameliyat raporları, patoloji sonuçları ve güncel görüntülemeler birlikte incelenir.
Doç. Dr. Hüsnü AYDIN ile Paratiroid Hastalıklarının Tedavisi
Doç. Dr. Hüsnü AYDIN; Genel Cerrahi, Cerrahi Onkoloji ve Endokrin Cerrahisi alanlarında paratiroid hastalıklarının tanı sonrası değerlendirilmesi, cerrahi gereksinimin belirlenmesi ve uygun hastalarda paratiroid ameliyatlarının uygulanması ile ilgilenmektedir.
Başlıca tedavi alanları:
Primer Hiperparatiroidizm • Sekonder Hiperparatiroidizm • Tersiyer Hiperparatiroidizm • Paratiroid Adenomu • Paratiroid Hiperplazisi • Paratiroid Kanseri • Paratiroid Ameliyatı • Tek Bez Cerrahisi • Çoklu Bez Cerrahisi • Tekrarlayan Paratiroid Hastalıklarında Cerrahi
Paratiroid hastalıklarında doğru tedavi için hastalığın nedeninin belirlenmesi, cerrahi gereksinimin netleştirilmesi ve ameliyatın kapsamının kişiye özel planlanması önemlidir.
Not: Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Paratiroid hastalıklarının tanı ve tedavi planı; muayene, laboratuvar sonuçları, görüntülemeler, böbrek ve kemik sağlığı birlikte değerlendirilerek kişiye özel oluşturulur.
