Foliküler tiroid kanserinde hangi ameliyat yapılmalı?
Foliküler tiroid kanserinde cerrahi kararın kendine özgü özellikleri vardır.
Öncelikle iki temel ameliyatı tanıyalım
Tiroid kanserinde cerrahi tedavinin kapsamını anlamak için iki temel ameliyatı bilmek gerekir.
Lobektomi (Hemitiroidektomi)
Tiroid bezinin yalnızca kanserin bulunduğu tarafının çıkarılmasıdır. Diğer tiroid lobu yerinde bırakılır ve hormon üretimine devam edebilir.
Uygun seçilmiş hastalarda kanserin tedavisi için yeterli olabilir. Total tiroidektomiye kıyasla hipoparatiroidi ve iki taraflı ses teli siniri hasarı gibi komplikasyon riskleri daha düşüktür. Ameliyat sonrasında tiroid hormonu kullanma gereksinimi de daha azdır.
Total tiroidektomi
Tiroid bezinin tamamının çıkarılmasıdır. Daha büyük, tiroid dışına yayılmış, lenf bezlerine metastaz yapmış veya iki taraflı hastalığı bulunan tümörlerde tercih edilir.
Ameliyat sonrasında yaşam boyu tiroid hormonu kullanılması gerekir. Hastalığın özelliklerine göre radyoaktif iyot tedavisi de uygulanabilir.
Şüpheli foliküler neoplazilerde başlangıç ameliyatı olarak lobektomi yapılabilir.
Ameliyat sonrası patolojik incelemede kanser tanısı kesinleşirse şu özellikler değerlendirilir:
-
Kapsül invazyonu
-
Damar invazyonunun varlığı ve yaygınlığı
-
Tümör boyutu
-
Tiroid dışına yayılım
-
Uzak metastaz varlığı
Düşük riskli ve sınırlı tümörlerde lobektomi yeterli olabilir. Yaygın damar invazyonu, büyük tümör veya uzak metastaz gibi yüksek riskli özelliklerde total tiroidektomi değerlendirilebilir.
İlk ameliyattan sonra tiroidin tamamının alınması gerekebilir mi?
Evet. Bu işleme tamamlayıcı tiroidektomi (Completion Thyroidectomy) denir.
Bazı hastalarda ameliyat öncesinde kanser tanısı kesinleşmemiş olabilir veya ilk ameliyatın ardından yapılan patolojik incelemede ek risk faktörleri ortaya çıkabilir.
Bu durumda ikinci bir ameliyatla kalan tiroid dokusunun çıkarılması değerlendirilebilir.
Tamamlayıcı tiroidektomi gerektirebilecek durumlar:
-
İlk ameliyat sonrasında yüksek riskli patolojik özelliklerin saptanması
-
Karşı tiroid lobunda şüpheli veya kanserli odak bulunması
-
İlk cerrahi sonrasında primer tümörün geride kalmış olması
-
Radyoaktif iyot tedavisinin gerekli görülmesi
-
Hastalığın biyolojik özellikleri nedeniyle total tiroidektominin takip ve tedavi açısından avantaj sağlaması
Ancak önemli bir nokta var: Lobektomi sonrasında kanser tanısı konulmuş olması, otomatik olarak ikinci ameliyatın yapılması gerektiği anlamına gelmez.
Tamamlayıcı tiroidektomi kararı, patoloji raporu, hastalığın tekrarlama riski ve ilk ameliyat sonrasında ses teli sinirinin fonksiyonu değerlendirilerek verilmelidir.
Tiroid kanserinde en büyük ameliyat, her zaman en doğru ameliyat değildir!
Tiroid kanseri cerrahisinde temel amaç, hastalığı yeterli onkolojik sınırlar içerisinde tedavi ederken gereksiz cerrahi müdahalelerden ve komplikasyonlardan kaçınmaktır.
Bazı hastalarda yalnızca tiroidin bir lobunun çıkarılması yeterli olurken, bazı hastalarda total tiroidektomi ve boyun lenf bezi diseksiyonu gerekebilir.
Doğru ameliyat, tiroidin ne kadarının çıkarıldığıyla değil, hastalığın özelliklerine uygun ve güvenli bir cerrahi tedavi uygulanmasıyla değerlendirilmelidir.
Bu nedenle ameliyat öncesinde tiroid ultrasonografisi, şüpheli lenf bezlerinin değerlendirilmesi, biyopsi sonuçları ve hastanın klinik özellikleri birlikte ele alınmalıdır.
Tiroid kanseri tanısı aldıysanız, ameliyatın kapsamı konusunda karar vermeden önce hastalığınızın özelliklerinin endokrin cerrahisi konusunda deneyimli bir cerrah tarafından değerlendirilmesi önemlidir.
